İmparatorluk için Kafkasya'nın Kilidini Açmak: Doğu Gürcü krallığı Kartli-Kakheti'nin Rusya tarafından ilhakının kökenleri, nedenleri ve sonuçları, 1801

Yazarlar

DOI:

https://doi.org/10.38154/cjas.15

Anahtar Kelimeler:

Gürcistan, Kafkasya, Rusya, Georgievsk Antlaşması, Osmanlı-Rus savaşları

Özet

On dokuzuncu yüzyılın başında Doğu Gürcü krallığı Kartli-Kakheti'nin Rusya tarafından ilhakı, Rusya'nın Kafkasya'daki yayılma tarihinde yeni bir aşamayı başlattı. Bölgede artan Rus etkisi, Rusya'nın yerel Kafkas halkları arasından bir müttefik bulabilme şansına bağlıydı. Bu bakımdan Ortodoks Gürcüler, genellikle Osmanlı İmparatorluğu ve İran'ın etkisi altında kalan bölgede Çarlık otoriteleri tarafından potansiyel bir müttefik olarak görünmekteydi. Büyük Kafkas Sıradağları'nın güneyinde yer alan Gürcü topraklarının kontrolü, Rusların Kafkasya dağlarından güneye doğru engelsiz geçişini sağlayabilecekti. Güney Kafkasya'da Kartli-Kakheti gibi bir dayanak elde etmek, Rusya'nın Kuzey Kafkasya dağlıları üzerinde üstünlük kazanmasına ve Karadeniz ile Hazar denizleri arasındaki bölgede çıkarlarını ilerletmesine yardımcı olacaktı. Makale, 18. yüzyıl boyunca Rus nüfuzunun Güney Kafkasya'ya yayılmasını analiz etmekte ve söz konusu dönemde Doğu Gürcistan'a yönelik Rus siyasetinin değerlendirmesini sunmaktadır.

Referanslar

Akty sobrannye kavkazskoiu arkheograficheskoiu Kommissieiu (AKAK), Ed.by Ad. Berzhe, Vol. I-XII, Tiflis, 1866, Vol. I.

Alexander, J. T. 1989. Catherine the Great: life and legend. New York: Oxford University Press.

Armani, H. J. 1970. The Russian annexation of the kingdom of Imeretia, 1800-1815- in the light of Russo-Ottoman relations, Georgetown University, Washington D.C., Ph.D. dissertation.

Atkin, M. 1980. Russia and Iran, 1780-1828. Minneapolis: University of Minnesota Press.

Avalov, Z. 2011. Prisoiedinieniie Gruzii k Rossii. Moscow: Veche.

Aydın, M. 2001. XIX yüzyılda Kafkaslar'da nüfuz mücadeleleri (1800-1830). İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Doktora Tezi. Istanbul.

Baddeley, John F. 1999. The Russian conquest of the Caucasus. Richmond: Curzon.

Bocharnikov, I. 2003. Geopoliticheskaia ekspansiia Rossii na Kavkaze v XVI-XX vekakh. Ievraziiskii vestnik, No 24. https://nic-pnb.ru/articles/geopoliticheskaya-ekspansiya-rossii-na-kavkaze-v-xyi-xx-vv/

Bregvadze A. 1983. Slavnaia stranitsa istorii. Dobrovol’noie prisoiedinnieniie Gruzii k Rossii i ego sotsial’no-ekonomicheskiie posliedstviia. Moscow: Mysl’.

Degoiev, V. 2001. Bol’shaia igra na Kavkaze- istoriia i sovremennost'. Moscow: Russkaia Panorama.

Dranov, B. 1948. Chernomorskie prolivy: mezhdunarodno-pravovoi rezhim. Moscow: Yuridicheskoye izdatel'stvo Ministerstva yustitsii SSSR.

Fadeev, A. V. 1960. Rossiia i Kavkaz pervoi treti XIX veka. Moscow: Izd-vo Akademii nauk SSSR.

Gökçe, C. 1979. Kafkasya ve Osmanlı İmparatorluğu'nun Kafkasya Siyaseti. İstanbul: Şamil Eğitim ve Kültür Vakfı.

Gvosdev, N. K. 2000. Imperial policies and perspectives towards Georgia, 1760–1819. New York: St. Martin's Press.

Kardashev, Iu. and Ryzhenkov, M. 1983. Dokumenty k Istorii Zaklyucheniya Georgiyevskogo Traktata. Voprosy Istorii, no. 7, pp. 107-122. Available online at: https://libmonster.ru/m/articles/view/Как-Грузия-вступила-в-состав-России-ДОКУМЕНТЫ-К-ИСТОРИИ-ЗАКЛЮЧЕНИЯ-ГЕОРГИЕВСКОГО-ТРАКТАТА

Lang, David M. 1951. Count Tottleben's Expedition to Georgia 1769-1771 according to a French Eyewitness. Bulletin of the School of oriental and African Studies, University of London. Vol. 13, No 4, pp.878-907.

Miller, A. 1947. Mustafa-pasha Bairaktar. Moscow-Leningrad.

Novichev, A. 1963-1978. Istoriia Turtsii. Vol.1-4. Leningrad, Vol.1 (1963).

Pod stiagom Rossii: Sbornik arkhivnykh dokumentov. 1992. Moscow: Russkaia kniga.

Polnoie Sobraniie Zakonov Rossiiskoi Imperii (PSZRI). 1830. Vol. 19. St. Petersburg.

Rhinelander, L.H. 1972. The incorporation of the Caucasus into the Russian empire- the case of Georgia, 1801-1854. Columbia University, Ph.D. dissertation.

İndir

Yayınlanmış

2021-12-31

Nasıl Atıf Yapılır

Morkva, V. (2021). İmparatorluk için Kafkasya’nın Kilidini Açmak: Doğu Gürcü krallığı Kartli-Kakheti’nin Rusya tarafından ilhakının kökenleri, nedenleri ve sonuçları, 1801. Cappadocia Journal of Area Studies, 3(2), 152–172. https://doi.org/10.38154/cjas.15

Sayı

Cilt 3 Sayı 2 (2021): Aralık 2021

Bölüm

Araştırma makaleleri

Lisans

Telif Hakkı (c) 2021 Valeriy Morkva

Creative Commons License

Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.

Creative Commons 4.0 CC-BY Lisansı ile bunları yapmakta özgürsünüz:

  • Paylaş — eseri her ortam veya formatta kopyalayabilir ve yeniden dağıtabilirsiniz.
  • Uyarla — karıştır, aktar ve mevcut eserin üzerine inşa et

her türlü amaç için, ticari amaç da dahil

Bu lisans Özgür Kültürel Çalışmalar için geçerlidir.

Lisans şartlarını yerine getirdiğiniz sürece, lisans sahibi bu özgürlükleri (belirtilen hakları) iptal edemez.

Aşağıdaki şartlar altında:

  • Atıf — uygun referans vermeli, lisansa bağlantı sağlamalı ve değişiklik yapıldıysa bilgi vermelisiniz. Bunları uygun bir şekilde yerine getirebilirsiniz fakat bu, lisans sahibinin sizi ve kullanım şeklinizi onayladığını göstermez.
  • Ek sınırlamalar yoktur — Lisansın sağladığı izinlerin kullanımını kanunen kısıtlayacak yasal koşullar ya da teknolojik önlemler uygulayamazsınız.

Uyarılar:

Kamu malı malzeme statüsü var ise ya da kullanımınız istisnalar veya kısıtlar kapsamında izin verilen bir durum ise lisansa uymak zorunda değilsiniz.

Garanti verilmez. Lisans kullanım amacınıza uygun tüm izinleri sağlamayabilir. Mesela, tanınırlık, gizlilik veya manevi haklar gibi haklar kullanıma sınır getirebilir.