Çin Halk Cumhuriyeti’nde düşünce kuruluşlarının gelişimi: “Sorumlu büyük güç” olma yolunda gerçekleştirilen düşünce kuruluşu açılımı

Abstract

Küresel siyasetin merkezine doğru yaklaştığı günlerde Çin Halk Cumhuriyeti devleti, liberal dünya düzenin normlarına göre şekillenen bir aktörden, küresel yönetişimdeki normları şekillendirmeye aday bir aktöre geçiş sürecini yaşamaktadır. Son dönemde Çin siyasetinde yaşanan gelişmelere bakıldığında ise, Pekin’in bu hassas süreci başarılı yönetebilmek adına yüzünü Çinli düşünce kuruluşlarına(ÇDK) çevirdiği görülmektedir. Bu itibarla, Asya’nın yükselen gücü Çin’in küresel siyasete neler vaat ettiğini anlayabilmek adına ÇDK’lar tarihte hiç olmadıkları kadar önemli bir konumda bulunmaktadırlar. Elinizdeki çalışma, Çin’in bu yerel politika araştırma merkezlerini Batı’dan sunulan bir perspektiften ziyade, kendi ulusal şartları çerçevesinde anlamlandırma gayretinin bir ürünüdür. Çalışmada, düşünce kuruluşlarının Çin Halk Cumhuriyeti siyasi sahnesinde günümüze kadar geldikleri süreç tarihsel bir bütünlük içerisinde ele alınmış, ve sonrasında, günümüzde yaşanan ‘düşünce kuruluşu açılımı’ incelenmiştir. Makalede, Çin’de faaliyet gösteren düşünce kuruluşlarının; devrimden itibaren Çin’in çalkantılarla dolu olan siyasi atmosferinde ne gibi değişimler geçirerek günümüze ulaştıklarına, Çin’in kendine özgü siyasi yapısı içerisinde hangi fonksiyonları üstlendiklerine ve ne gibi fonksiyonları yerine getirmekte yetersiz kaldıkları gibi konulara ışık tutulmaya çalışılmıştır. Bu çalışma, Türkiye akademik yazınında üzerinde pek durulmamış bir alan olan Çinli düşünce kuruluşları alanındaki Çince ve İngilizce literatürdeki birikimi, Türkçe literatüre kazandırarak, Çin dış siyasetine ilişkin yapılan çalışmalara katkı sunabilmek amacıyla kaleme alınmıştır.