ÇİN'İN ENERJİ ALANINDA ORTA ASYA İLE İŞBİRLİĞİ

Yazarlar

  • Dinara Tullekova Kapadokya Üniversitesi

DOI:

https://doi.org/10.38154/CJAS.2024.73%20

Anahtar Kelimeler:

Çi̇n, Orta Asya, Enerji̇ İşbi̇rli̇ği̇, Enerji Stratejisi, Petrol Ve Gaz Endüstrisi

Özet

Çin'in Orta Asya ile enerji işbirliğine ilişkin bu çalışma, bu bölgeler arasındaki etkileşimin dinamiklerine ilişkin önemli bir perspektif sunmaktadır. Araştırma, Çin'in istikrarlı bir enerji arzı sağlamaya ve hızlı ekonomik büyümeyi desteklemeye odaklanan enerji stratejisine odaklanmaktadır.

Yapılan analiz sadece Çin'in potansiyel kaynaklarını değil, aynı zamanda Orta Asya'nın enerji çeşitliliğindeki önemli rolünü de ortaya koymaktadır. Petrol ve doğal gaz gibi bol miktarda doğal kaynağa sahip olan bölge, Çin'in enerji ihtiyacını karşılamasında önemli bir stratejik ortaktır.

Çin ve Orta Asya ülkeleri arasındaki enerji ortaklığı, karşılıklı fayda ve ortak çıkarları ifade etmektedir. Enerji güvenliği, yeni enerji kaynaklarının geliştirilmesi ve karşılıklı yatırımlar, her iki tarafın da uzun vadeli sürdürülebilirliğine katkıda bulunan bu işbirliğinin stratejik temelini oluşturmaktadır.

Ancak, işbirliğinin olumlu yönlerine rağmen, çalışma aynı zamanda bir çok zorluğun da altını çizmektedir. Stratejik ve ekonomik zorlukların yanı sıra diğer küresel güçlerin bölgesel ilişkiler üzerindeki etkisi, başarılı bir işbirliğinin sürdürülmesi önünde engel teşkil edebilir.

Makalenin önemli bir unsuru da Orta Asya ülkelerinin özerklik ve farklı ortaklarla dengeli ilişkiler kurma arzusuna yapılan vurgudur. Bu, hem bölgesel hem de küresel dinamikleri dikkate alarak karşılıklı fayda sağlayan ilişkiler kurma arzularını yansıtmaktadır.

Dolayısıyla bu çalışma, Çin-Orta Asya enerji işbirliğine derinlemesine ve çok yönlü bir bakış sunmakta, hem avantajları hem de zorlukları vurgulamakta ve sürdürülebilir ve karşılıklı fayda sağlayan bir ortaklık için stratejiler geliştirmenin önemini vurgulamaktadır. Çin'in enerji politikalarının Orta Asya ülkelerindeki ekonomik ve sosyal etkileri, enerji piyasasındaki geleceği ve bölgesel işbirliğinin geliştirilmesi için öneriler gibi konular daha ayrıntılı bir şekilde incelenmektedir.  Dengeli bir ilişkinin sağlanması ve işbirliğinin önündeki zorlukların ele alınması, bu stratejik ortaklığın uzun vadede başarılı olması için kilit öneme sahiptir.

Referanslar

B. Kuzyk, M. Titarenko. China-Russia 2050: Co-Development Strategy, 2006. 656 pp.

China National Nuclear Corporation / CNNC.

China’s Energy Strategy in the Twenty-first Century. Erişim modu:

CNPC-Aktobemunaigas Şirketi, http://www.cnpc-amg.kz/index.php?p=about

http://faculty.maxwell.syr.edu/rdenever/InternationalSecurity/He%20and%20Qin.pdf

Kazakistan Cumhuriyeti petrol endüstrisi. / Kazakistan'ın Petrol ve Gazı-2007: özel sayı. "Neftegazovaya Vertikal" (Rusya) Dergisi, №17, Ekim 2007. - S.71-72

Maltsev A.E. Peculiarities of China’s policy in Central Asia in the assessments of Russian and Western scientists // Comparative Politics. and No.4 (10) С.17-31.

Mehmet Ogutsu, Xin Ma. Growing inks in energy and geopolitics China, Russia and Central Asia. http://www.dundee.ac.uk/cepmlp/gateway/files.php?file=CEPMLP_IJ_Mar08Growing_links_916741751.pdf (08.03.14).

Syroezhkin K.L. Silk Road Economic Belt Project // Baiterek. 2014. № 3 (86). pp. 16-21

Басен Ж.Т. Экономические интересы Китая в центральной Азии // Экономическая стратегия – Центральная Азия. 2006. № 1. С.49. Basen J.T. Çin'in Orta Asya'daki ekonomik çıkarları // Ekonomik Strateji - Orta Asya. 2006. № 1. s.49.

В. Тимирбаев. Россия на 90% обеспечивает потребность Киргизии в нефтепродуктах. / Газета «Моя столица» (Кыргызстан), 18 января 2008 года, V. Timirbaev. Rusya Kırgızistan'ın petrol ürünleri ihtiyacını yüzde 90 oranında karşılıyor. / "Başkentim" gazetesi (Kırgızistan), 18 Ocak 2008, http://www.centrasia.ru/newsA.php4?st=1200690300

В.С. Фроленков. Современные торгово-экономические отношения КНР с центральноазиатскими странами-членами ШОС и Туркменистаном. / Институт Дальнего Востока РАН. – Москва: ИДВ РАН, 2009 год. – С.166. VS. Frolenkov. ÇHC'nin ŞİÖ'nün Orta Asya üyesi ülkeleri ve Türkmenistan ile modern ticari ve ekonomik ilişkileri. / Rusya Bilimler Akademisi Uzak Doğu Araştırmaları Enstitüsü. – Moskova: IFES RAS, 2009. – S.166.

Габуев А. Казахстан пустил нефть в обход российских денег // Коммерсантъ. 2009. № 70. Gabuev A. Kazakistan petrolün Rus parasını bypass etmesine izin verdi // Kommersant. 2009. № 70. http://www.kommersant.ru/doc/1158373 (24/02/14)

Газопроводы: состояние и перспективы. / Электронная версия журнала «Нефтегазовая вертикаль» (Россия), 2007 г., № 20, Gaz boru hatları: durum ve beklentiler. / “Neftegazovaya Vertikal” dergisinin elektronik versiyonu (Rusya), 2007, Sayı 20, http://www.ngv.ru/article.aspx?articleID=24929

Гентер Р. Китай решительно укрепляет свои позиции в Туркменистане. Genter R. Çin, Türkmenistan'daki konumunu kararlı bir şekilde güçlendiriyor. Erişim adresi: http://www.chrono-tm.org/2013/09/kitay-reshitelno-ukreplyaet-svoi-pozitsii-v-turkmenistane/ (29.03.2014)

Информационный портал «ЦентрАзия» (Россия), 08.01.2009 года,Bilgi portalı “CentrAsia” (Rusya), 08.01.2009, http://www.centrasia.ru/newsA.php?st=1231406460

Лиллис Д. Китай укрепляет политико-экономическое влияние в Центральной Азии.- Режим доступа: Lillis D. Çin Orta Asya'daki siyasi-ekonomik etkisini güçlendiriyor.- Erişim adresi: http://russian.eurasianet.org/node/60289 (28.02.14)

Мураталиева З. Итоги визита председателя КНР Си Цзиньпина в страны Центральной Азии. – Режим доступа: Muratalieva Z. Devlet Başkanı Xi Jinping'in Orta Asya ziyaretinin sonuçları. - Erişim modu: http://www.analitika.org/international-affairs/geo/2625-itogi-vizita-predsedatelya-knr-si-czinpina-v-strany-centralnoy-azii.html (31.03.14)

Петелин Е.Н. Энергомонолит Китая с Центральной Азией // Индекс безопасности. 2011. Том: 17. № 4 (99). С.35-57. Petelin E.N. Orta Asya ile Çin'in Enerji Monoliti // Security Index. 2011. Cilt: 17. № 4 (99). s.35-57.

Петелин Е.Н. Энергомонолит Китая с Центральной Азией // Индекс безопасности. 2011. Том: 17. № 4 (99). С.35-57. Petelin E.N. Orta Asya ile Çin'in Enerji Monoliti // Security Index. 2011. Cilt: 17. № 4 (99). s.37.

СП «Перити коал» добыло в Алайском районе 41 тыс. тонн угля. / Информационно-аналитическое бюро «Фергана АКИ-пресс» (Кыргызстан), 2 февраля 2008 года, JV "Periti koal" Alai bölgesinde 41 bin ton kömür çıkardı. / Bilgi-analitik büro "Fergana AKI-press" (Kırgızistan), 2 Şubat 2008, http://www.fergana.akipress.org/?id=26971

Сыроежкин К.Ф. К итогам визита Си Цзиньпина в Центральную Азию: Туркменистан.- Режим доступа: Syroezhkin K.F. Xi Jinping'in Orta Asya ziyaretinin sonuçlarına: Türkmenistan.- Erişim adresi: http://carnegieendowment.org/2013/09/12/к-итогам-визита-си-цзиньпина-в-центральную-азию-узбекистан/gnwt?reloadFlag=1# (31.03.14)

Сыроежкин К.Ф. Экономический пояс на Шелковом пути…с китайскими иероглифами.// Байтерек, 2014, №3(86) – с. 17. Syroezhkin K.F. İpek Yolunda Ekonomik Kuşak...Çince karakterlerle // Baiterek, 2014, No. 3(86) - s. s.17

Туркмения оценивает запасы нефти в 20,8 млрд. т и газа 24,6 трлн. куб. м. / Электронная версия ежемесячного журнала «Нефть и газ Евразии» (Россия), 21.04.2008, Türkmenistan petrol rezervlerini 20.8 milyar ton, gaz rezervlerini ise 24.6 trilyon metreküp olarak tahmin etmektedir. / Aylık "Neft i gaz Yevrazii" (Rusya) dergisinin elektronik versiyonu, 21.04.2008, http://www.oilandgaseurasia.com/ru/news/p/0/news/2198/.

İndir

Yayınlanmış

2024-06-30

Nasıl Atıf Yapılır

Tullekova, D. (2024). ÇİN’İN ENERJİ ALANINDA ORTA ASYA İLE İŞBİRLİĞİ. Cappadocia Journal of Area Studies, 6(1), 29–55. https://doi.org/10.38154/CJAS.2024.73

Sayı

Bölüm

Araştırma makaleleri