Çin dış politikasındaki dönüşümü anlamak: 1949’dan 2019’a tarihsel bir değerlendirme

Özet

Bu çalışma, kuruluşundan bu yana Çin Halk Cumhuriyeti’nin statüsünde yaşanan değişimin dış dünyayla olan ilişkilerini nasıl etkilediğini ele almaktadır. Çalışma, Çin’in değişen statüsünün ülkeyi bir statükocu mu, yoksa revizyonist bir güce mi dönüştürdüğü konusunda bir savda bulunmak için, her şeyden önce reform öncesi ve sonrası dönemler arasında bir ayrım yapılması gerektiği öne sürmektedir. Maocu dönemde Çin, dünya devrimi idealine bağlı ve bu ideal için dünyanın dört bir yanında silahlı ayaklanmaları desteklemişken, Mao sonrası dönemde ekonomik reform, dışa açılma ve dünya ekonomisiyle bütünleşme politikası karşılığında bu devrimci söylemi ve politikaları terk etmiştir. Çin’in Mao sonrası dönemde, Xi Jinping’in liderliğine kadarki süreçte tek büyük stratejisi, ekonomi modelini ıslah ederek ve devlet kapitalizmi inşa ederek kendisini küresel üretim ağlarının merkezine yerleştirmek olmuştur. Ne var ki Xi Jinping ile birlikte Çin, gücünü, kendisini dünya meselelerinin merkezine yerleştirecek daha iddialı bir dış politikaya aktarmak için yeni bir büyük strateji, yani Çin Rüyasını, başlatmıştır. Küresel devrim hedefini neoliberal küreselleşmenin şampiyonu olma hedefi ile değiştirmiş olan günümüz Çin’i kapitalist sistemin kalbinde yer almaktadır.