İbrahim Anlaşması: Barışçıl bir Orta Doğu için Filistin meselesi ele alınmalıdır

Özet

Orta Doğu’da on yıllardır süren gerginlik birçok ülkeyi paramparça hale getirmiştir. Bu gerginlik kapsamında İsrail ve Birleşik Arap Emirlikleri arasında bir savaş veya çatışma olmamasına rağmen, Amerika Birleşik Devletleri, İsrail ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin ortak deklarasyonu olan İbrahim Anlaşması imzalanmıştır. Bölgede tam bir barış ve istikrar için ise Filistin-İsrail sorununun çözülmesi hayati öneme sahiptir. Amerika Birleşik Devletleri ile İsrail’in, bölgede etkili olma potansiyeline sahip diğer ülkelerin aleyhine olacak şekilde, Amerika’nın bölgesel çıkarları ve İsrail’in güvenliğini sağlamaya dayalı uzun bir iş birliği geçmişleri bulunmaktadır. Son on yılda Orta Doğu’daki jeopolitik değişimler Arap monarşilerinin tehdit algılarını değiştirmiştir. Bağımsız bir Filistin kurma yönündeki destek ise giderek azalmıştır, çünkü bu konu yükselen bölgesel güçlerden kaynaklanan gerçek ve acil tehditlerden bir sapma olarak görülmektedir. Körfez ülkeleri kendilerini Filistin’in Arap koruyucuları olarak gösterseler de “her koyun kendi bacağından asılır” yönünde açık bir irade sergilemektedirler. Amerika Birleşik Devletleri’nin bölge barışına desteği, tehdit olarak gördüğü Çin’in bölgesel ilgisi sonrası artmıştır. Ancak uzun vadeli barış, sorunun esas kaynağı olan Filistin sorunu çözülmeden sağlanamaz. Benzer şekilde Filistin'in çıkarlarına aykırı olacağı düşüncesiyle, Türkiye ve İran gibi ülkeler de İsrail ile Arap ülkeleri arasında normalleşmeye karşı çıkmaktadırlar. İbrahim Anlaşmalarının zamanlama, uluslararası toplumla çelişme ve iki devletli çözümü reddetme gibi zayıflıkları bulunmaktadır.