Yeni Afganistan’ın karşılaştığı güçlükler ve belirsizliklerin artırdığı göç krizi

Yazarlar

DOI:

https://doi.org/10.38154/cjas.60

Anahtar Kelimeler:

Afganistan, Taliban, Geçici Hükümet, Düzensiz Göç

Özet

ABD’nin 20 yıllık işgalini sonlandırarak Afganistan’dan çekilmesiyle ülke bütünüyle Taliban idaresine kalmıştır. Ancak bu sürecin sonunda Afganistan’da siyasi yönetimin, sosyal yaşantının ve ekonomik durumun ne olacağı ve bunun yanı sıra güvenlik ve adaletin nasıl tesis edileceği gibi bazı belirsizlikler ortaya çıkmıştır. Taliban’ın oluşturduğu Geçici Hükümet, karşı karşıya kaldığı bu belirsizlikleri aşarken uluslararası alandaki beklentileri de karşılamak durumunda kalmıştır. Ancak Taliban idaresindeki Afganistan’ın çağdaş dünya ile entegrasyonunun hızlı olamayacağı da anlaşılmıştır. Bununla birlikte Afganistan’da uzun yıllar süren savaş nedeniyle Batıya doğru gerçekleşen düzensiz göç ve zamanla artan bu kitlesel hareketlerin Afganistan’da ortaya çıkan yeni belirsizliklerin düzensiz göçe etkisi de analize tabi tutulmuştur. Böylece Afganistan kaynaklı düzensiz göçün önlenebilir olup olmadığı tespit edilmeye çalışılmıştır.

Referanslar

“ABD ile Taliban tarihi barış anlaşmasını imzaladı, Amerikan askerleri 14 ay içinde çekilecek”, Euronews, Şubat 29, 2020. 29.04.2023 tarihinde şuradan erişildi, https://tr.euronews.com/2020/02/29/taliban-bar-s-anlasmas-abd-14-ay-icinde-afganistan-daki-askerlerini-tamamen-cekecek.

“ABD yönetimi, Afgan hükûmetinin ABD bankalarındaki rezervlerini dondurdu” Anadolu Ajansı, Ağustos 17, 2021. 07.04.2023 tarihinde şuradan erişildi, https://www.aa.com.tr/tr/dunya/abd-yonetimi-afgan-hukumetinin-abd-bankalarindaki-rezervlerini-dondurdu/2338401.

“ABD’nin Afganistan’dan çekilme takvimi değişiyor: 1 Mayıs yerine 11 Eylül olacak”, Euronews, Nisan 13, 2021. 29.04.2023 tarihinde şuradan erişildi, https://tr.euronews.com/2021/04/13/abd-nin-afganistan-dan-cekilme-takvimi-degisiyor-1-may-s-yerine-11-eylul-olacak.

“Afganistan’da Taliban’ın yayılması hız kazandı”, Anadolu Ajansı, Temmuz 27, 2021. 04.05.2023 tarihinde şuradan erişildi, https://www.aa.com.tr/tr/dunya/afganistanda-talibanin-yayilmasi-hiz-kazandi/2315289.

“Afganistan’da yeni kabine açıklandı: Kim kimdir?”, TRT Haber, Eylül 8, 2021. 10.05.2023 tarihinde şuradan erişilmiştir, https://www.trthaber.com/haber/dunya/afganistanda-yeni-kabine-aciklandi-kim-kimdir-607450.html.

“Biden: ABD’nin Afganistan’daki askeri misyonu 31 Ağustos’ta sona erecek”, BBC Türkçe, Temmuz 08, 2021. 07.05.2023 tarihinde şuradan erişildi, https://www.bbc.com/turkce/haberler-dunya-57768853.

“BM Genel Sekreteri Guterres: Taliban kadınlara verdiği sözleri tutmuyor”, Anadolu Ajansı, Ekim 11, 2021. 15.05.2023 tarihinde şuradan erişildi, https://www.aa.com.tr/tr/dunya/bm-genel-sekreteri-guterres-taliban-kadinlara-verdigi-sozleri-tutmuyor/2389190.

“BM Genel Sekreteri Guterres’ten ‘yeni bir döneme giren Afganistan’da insani felaket kapıda’ uyarısı”, Anadolu Ajansı, Ağustos 31, 2021. 15.05.2023 tarihinde şuradan erişildi, https://www.aa.com.tr/tr/dunya/bm-genel-sekreteri-guterresten-yeni-bir-doneme-giren-afganistanda-insani-felaket-kapida-uyarisi-/2351879.

“BM’den Taliban’a kapsayıcı hükûmet kurma ve insan haklarına saygı çağrısı”, Anadolu Ajansı, Ağustos 31, 2021. 10.04.2023 tarihinde şuradan erişildi, https://www.aa.com.tr/tr/dunya/bmden-talibana-kapsayici-hukumet-kurma-ve-insan-haklarina-saygi-cagrisi-/2351843.

“CIA: El-Kaide Afganistan’da güçlenerek 1-2 yıl içinde ABD’yi tehdit eder hale gelebilir”, Anadolu Ajansı, Eylül 14, 2021. 10.05.2023 tarihinde şuradan erişildi, https://www.aa.com.tr/tr/dunya/cia-el-kaide-afganistanda-guclenerek-1-2-yil-icinde-abdyi-tehdit-eder-hale-gelebilir/2364658.

“Ömer Çelik: Türkiye’nin bir tane daha mülteci alacak kapasitesi yoktur”, TRT Haber, Ağustos 23, 2021. 10.05.2023 tarihinde şuradan erişilmiştir, https://www.trthaber.com/haber/gundem/omer-celik-turkiyenin-bir-tane-daha-multeci-alacak-kapasitesi-yoktur-603718.html.

“Pentagon: Afganistan'da başka saldırılar da bekliyoruz”, BBC Türkçe, Ağustos 26, 2021. 10.05.2023 tarihinde şuradan erişildi, https://www.bbc.com/turkce/58338890.

“Son ABD askeri de Afganistan’dan çekildi”, TRT Haber, Ağustos 31, 2021. 10.05.2023 tarihinde şuradan erişilmiştir, https://www.trthaber.com/haber/dunya/son-abd-askeri-de-afganistandan-cekildi-605175.html.

“Taliban heyetinin Türkiye ziyareti ne anlama geliyor?”, BBC Türkçe, Ekim 15, 2021. 11.05.2023 tarihinde şuradan erişildi, https://www.bbc.com/turkce/haberler-turkiye-58913937.

“Taliban Kabil’de Cumhurbaşkanlığı Sarayı’na girdi”, Anadolu Ajansı, Ağustos 15, 2021. 05.05.2023 tarihinde şuradan erişildi, https://www.aa.com.tr/tr/dunya/taliban-kabilde-cumhurbaskanligi-sarayina-girdi/2335308.

“Taliban’ın Afganistan’da kurduğu geçici hükûmet ABD’yi kaygılandırdı”, BBC Türkçe, Eylül 08, 2021. 11.05.2023 tarihinde şuradan erişildi, https://www.bbc.com/turkce/haberler-dunya-58487763.

“Taliban’ın geçici hükûmet yapısı tartışılıyor” Anadolu Ajansı, Eylül 08, 2021. 10.05.2023 tarihinde şuradan erişildi, https://www.aa.com.tr/tr/dunya/talibanin-gecici-hukumet-yapisi-tartisiliyor/2359375.

“Türkiye’nin Afganistan’ın yenilenme çalışmalarındaki rolü önemli”, Hürriyet, Kasım 5, 2021. 29.04.2023 tarihinde şuradan erişildi, https://www.hurriyet.com.tr/dunya/turkiyenin-afganistanin-yenilenme-calismalarindaki-rolu-onemli-41918458.

Akdeniz, Ozan. 2021. Post-Conflict Challenges and State Building In Afghanistan. (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Dokuz Eylul University Graduate School of Social Sciences Department of International Relations International Relations Program, İzmir.

Boran, Saadet .2021. “Türkiye’nin Düzensiz Göçle Mücadelesinde Geri Kabul Gerekliliği: Afganlar Üzerinden İnceleme”, Göç Araştırmaları Dergisi, C. 7, S. 2, ss .238-260.

Burns, Robert; Baldor, Lolita C. 2021. “US commander: Al-Qaida numbers in Afghanistan up ‘slightly’” The Associated Press. 10.05.2023 tarihinde şuradan erişildi, https://apnews.com/article/afghanistan-middle-east-united-states-taliban-islamic-state-group-bec82acfe6dbd19bed4c11db21d7a78e.

Clayton, Thomas. 2021. “U.S. Military Withdrawal and Taliban Takeover in Afghanistan: Frequently Asked Questions”, Congressional Research Service, R46879.

Clayton, Thomas. 2022. “Terrorist Groups in Afghanistan”, Congressional Research Service, IF10604, Version 15.

Council on Foreign Relations .2022. “Countering a Resurgent Terrorist Threat in Afghanistan”, 09.05.2023 tarihinde şuradan erişildi, https://www.cfr.org/report/countering-resurgent-terrorist-threat-afghanistan#chapter-title-0-4.

Dünya Bankası, Afganistan, https://data.worldbank.org/country/afghanistan (erişildi, 08.05.2023).

Ekşi, Nuray .2022. Milletlerarası Hukuk Açısından Dünden Bugüne Taliban ve Taliban’ın Hükûmet Olarak Tanınıp Tanınmayacağı Meselesi, Public and Private International Law Bulletin.

International Organization for Migration .2019. Glossary on Migration, Geneva, No: 34.

International Organization for Migration .2021. World Migration Report 2022, Geneva.

Jackson, Ashley .2009. The Cost of War Afghan Experiences of Conflict 1978- 2009, Oxfam International, Kabul.

Majeedi, Ezatullah .2021. Afganistan Ekonomisinin Genel Görünümü ve Afganistan-Türkiye Ekonomik İlişkileri, (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Afyonkarahisar.

Pazarcı, Hüseyin .2019. Uluslararası Hukuk, (Gözden Geçirilmiş 18. Bası), Turhan Kitabevi.

Saray, Mehmet .1988. Afganistan, İslam Ansiklopedisi. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı.

Sönmez, G, Bozbaş G., ve Konuşul S.2020. “Afgan Talibanı: Dünü, Bugünü ve Yarını”, Necmettin Erbakan Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi, Cilt: 2 Sayı: 2, 59 – 77.

Temur, Ahmadullah .2021. Rebuilding Afghanistan After 2001: State, Peace Deal And National (In)Security, (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). İstanbul 29 Mayıs University Enstitute of Social Sciences, İstanbul.

İndir

Yayınlanmış

2023-06-30

Nasıl Atıf Yapılır

Tok, U. (2023). Yeni Afganistan’ın karşılaştığı güçlükler ve belirsizliklerin artırdığı göç krizi . Cappadocia Journal of Area Studies, 5(1), 53–71. https://doi.org/10.38154/cjas.60

Sayı

Bölüm

Görüş yazıları