Türkiye-Paraguay Diplomatik ve Ticari İlişkileri Üzerine Bir Değerlendirme
DOI:
https://doi.org/10.38154/CJAS.2025.81Anahtar Kelimeler:
Paraguay, Türkiye, Latin Amerika, ticaret, diplomasiÖzet
Türkiye Cumhuriyeti’nin 2006 yılında faaliyete geçirdiği Latin Amerika Eylem Planı kapsamında, Latin Amerika ülkeleriyle diplomatik ilişkiler tekrar gözden geçirilmiştir. Söz konusu açılım politikalarının bir parçası olan Paraguay, Türkiye ile ilişkilerini güçlendirme eğiliminde olan bir ülkedir. Latin Amerika’nın gelişmekte olan ülkeleri arasında yer alan Paraguay açısından Türkiye, Ortadoğu’ya açılan önemli bir kapı ve stratejik bir ortaktır. Güney Amerika’da genel olarak Türklere karşı beslenen sempati ve Türkiye-Paraguay diplomatik ilişkileri tarihinde bugüne kadar olumsuz bir hadisenin vuku bulmaması göz önüne alındığında Paraguay’ın, Türkiye’nin Güney Amerika’daki müttefikleri arasında yer alacağına inanılmaktadır. Güney Amerika Ortak Pazarı (MERCOSUR) üyesi Paraguay, Türk iş insanları ve girişimciler için yeni fırsatları içinde barındıran önemli bir destinasyondur. Aynı zamanda yeni bir hammadde pazarı olarak da değerlendirilebileceği düşünülmektedir. Her ne kadar son yıllarda iki ülke arasında olumlu diplomatik gelişmeler gözlemlense de söz konusu olumlu havanın Türkiye-Paraguay ticari ilişkilerinde ciddi bir ivmelenmeye sebep olmadığı anlaşılmaktadır. Çalışmada, Türk iş insanları ve girişimciler tarafından Paraguay’ın ticari potansiyeline daha fazla önem verilmesi gerektiği, Türkiye’nin Paraguay ve Güney Amerika bölgesindeki politikalarına daha fazla ağırlık vermesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Referanslar
días. “En Paraguay construer 1 km de Ruta Asfaltada Cuesta USD 1,2 millones.” 5días, Temmuz 1, 2014. https://www.5dias.com.py/archivo/en-paraguay-construir-1-km-de-ruta-asfaltada-cuesta-us-12-millones.
ABC. “La Tercera Zona de Libre Comercio Más Poderosa Del Mundo.” ABC, Mayıs 10, 2012. https://www.abc.com.py/especiales/black-friday/la-tercera---zona-de-libre-comercio-mas-poderosa-del-mundo-400101.html.
ABD Dışişleri Bakanlığı. “ABD-Paraguay İlişkileri.” Amerika Birleşik Devletleri Dışişleri Bakanlığı, Mayıs 12, 2023. https://www.state.gov/u-s-relations-with-paraguay/
Alcalá, Rodriguez, “La Guerra de la Triple Alianza.” Secretaría Nacional de Cultura. Paraguay, 2011. https://cultura.gov.py/2011/05/la-guerra-de-la-triple-alianza-1864-70/.
Arjantin Büyükelçiliği. “Informe de Mercado del Sector Confecciones y Calzados en Paraguay.” Embajada de la República Argentina en Paraguay, Ocak, 2018. https://exportaciones.cancilleria.gob.ar/Estadistica/imagen_producto/5763
ARP. “Apuntan a Seguir Desarrollando El Sector Ovino Con Miras a La Exportación.” Asociación Rural del Paraguay, Mayıs 25, 2022. https://www.arp.org.py/index.php/noticias-sp-28081/destacadas/3391-apuntan-a-seguir-desarrollando-el-sector-ovino-con-miras-a-la-exportacion.
APER. "Ley de Fomento de Energías Renovables en Paraguay." Asociacion Paraguaya de Energías Renovables, 2017. https://rise.esmap.org/data/files/library/paraguay/PARAGUAY%20Supporting%20Documents/RE/RE%2010.4%20Paraguay%20APER%20website%20article%20Law%20on%20the%20Promotion%20of%20Renewable%20Energy%20in%20Paraguay.pdf,
Aschiero, Ana Maria “Guerra entre Bolivia y Paraguay." Colegio Militar. Arjantin, 2013. https://www.colegiomilitar.mil.ar/rediu/pdf/ReDiU_1030_art1-Guerra%20entre%20Bolivia%20y%20Paraguay%201928-1935.pdf.
Avrupa Komisyonu, “AB'nin Paraguay ile Ticari İlişkileri, Gerçkeler, Rakamlar ve Son Gelişmeler." Avrupa Komisyonu. 2022. https://policy.trade.ec.europa.eu/eu-trade-relationships-country-and-region/countries-and-regions/paraguay_en.
Bastos, Augusto Roa. “Paraguay: Una Isla Rodeada de Tierra.” El Correo de La UNESCO: Una Ventana Abierta Sobre El Mundo XXXIX, no. 5/6 (1986): 30.
Bayrak, ibrahim Can, and Osman Murat Telatar. “İnşaat Sektörü ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: Türkiye Ekonomisi Üzerine Ampirik Bir Analiz.”. Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Elektronik Dergisi 12, no. 3 (Eylül 25, 2021): 1283–97. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1853676.
Benavides, Leopoldo Espinosa. “¿Qué Significa Paraguay?” Regio, Kasım 22, 2017. https://elregio.com/Noticia/11398dcf-9a65-45b1-9519-5d11e42d8827.
BM. “World Economic Situation and Prospects.” Birleşmiş Milletler, 2022. https://www.un.org/development/desa/dpad/wp-content/uploads/sites/45/WESP2022_ANNEX.pdf.
Cammarata, Emilce Beatriz. “El Territorio En La Triple Frontera: Relaciones de Poder E Identidad Compleja En El Destino Turístico ‘Iguazú-Cataratas.’.” Observatorio Geografico Americalatina. Argentina, 2008. http://observatoriogeograficoamericalatina.org.mx/egal12/Geografiasocioeconomica/Geopolitica/25.pdf.
Costa, William. “No Land in Paraguay.” The Cairo Review of Global Affairs, Cairo, Mart 10, 2010. https://www.thecairoreview.com/essays/no-land-in-paraguay/.
Delgado, Gabriel, ve Diego Gauna. “La Carne Bovina Como Activo Estratégico de Los Países Del CAS Y Los Desafíos Que Plantea La Cumbre Sobre Los Sistemas Alimentarios.” Consejo CAS. Consejo Agropecuario del Sur, 2021. http://consejocas.org/wp-content/uploads/2021/07/Carne-bovina-como-activo-estrat%C3%A9gico-de-los-pa%C3%ADses-del-CAS-y-la-Cumbre-de-los-Sistemas-Alimentarios.pdf.
Dönmez, Beyza Binnur and Aicha Sandoval. Paraguay, Turkey made great inroads in a short time. Anadolu Agency, Mayıs 19, 2019. https://www.aa.com.tr/en/americas/-paraguay-turkey-made-great-inroads-in-a-short-time-/1481245
DiarioNCO. “Los Inmigrantes Paraguayos Debatieron Las Causas de Su Emigración Masiva a La Argentina.” DiarioNCO, Aralık 14, 2017. https://diario-nco.com/la-matanza/los-inmigrantes-paraguayos-debatieron-las-causas-de-su-emigracion-masiva-a-la-argentina/#.
Embapar. “Paraguay Land of Opportunities.” Embassy of Paraguay in South Africa, 2020. https://www.paraguayembassy.co.za/wp-content/uploads/2020/07/Paraguay-Presentation-South-Africa-Event_290720.pdf.
Encanación Belediyesi. “Encarnación Gobierno Municipal,” 2023. https://encarnacion.gov.py/.
Endo, P. “Análısıs Del Consumo de Textıles Importados de Chına En La Cıudad de Encarnacıón Y Su Impacto En La Industrıa Textıl Nacıonal.” Yayımlanmış Yüksek Lisans Tezi, 2018.
González, Eduardo. “Paraguay: Determinantes Regionales En La Inequidad de Ingresos. ¿Son Desiguales Las Regiones Del País?” CADEP, 2001. https://www.cadep.org.py/2001/08/paraguay-determinantes-regionales-en-la-inequidad-de-ingresos-son-desiguales-las-regiones-del-pais/.
Hanratty, Dennis and Sandra Meditz. “Paraguay A Country Study” Federal Research Division Library of Congress, US, 1988. https://memory.loc.gov/master/frd/frdcstdy/pa/paraguaycountrys00hanr_0/paraguaycountrys00hanr_0.pdf.
İHA. “Mersin Paraguay’a Kapı Açmak İstiyor.” İhlas Haber Ajansı, Ocak 5, 2012. https://www.iha.com.tr/mersin-haberleri/-25810.
İnegöl Belediyesi. “Park Caddesinin Asfaltı Yenileniyor.” İnegöl Belediyesi, Haziran 9, 2023. https://www.inegol.bel.tr/guncel/inegol-tv/park-caddesinin-asfalti-yenileniyor.
Ilgaz, Deniz. “Güney Amerika’nın Ortasında Bir Ülke: Paraguay.” In Dünya Siyasetinde Latin Amerika, edited by İsmail Ermağan, 313–57. İstanbul: Nobel Yayıncılık, 2017.
ILO. “Estudio Sobre Los Déficits de Trabajo Decente En La Cadena de Producción Del Algodón En Paraguay.” International Labour Organization. Brasil: International Labour Organization, September 1, 2016. https://www.ilo.org/wcmsp5/groups/public/---americas/---ro-lima/---ilo-brasilia/documents/publication/wcms_709915.pdf.
İncesu, Ali Caner. “Latin Amerikalı Turistlerin Türkiye Seyahat Motivasyonları.” Yayımlanmış Yüksek Lisans Tezi, 2022.
INE. “Proyecciones de Población Nacional, Áreas Urbana Y Rural, Por Sexo Y Edad.” El Instituto Nacional de Estadística, 2021. https://www.ine.gov.py/Publicaciones/Biblioteca/documento/7eb5_Paraguay_2021.pdf.
Insapedia. “Dünyanın En Güçlü 10 Barajı.” Insapedia, January 2, 2019. https://insapedia.com/dunyanin-en-guclu-10-baraji/.
IP. “Se Crea Cámara de Comercio Paraguay-Turquía Para Dinamizar Relaciones Comerciales E Inversiones.” Agencia de Información Paraguaya, April 7, 2022. https://www.ip.gov.py/ip/autoridades-paticipan-de-reunion-fundacional-de-camara-de-comercio-paraguay-turquia/.
İspanya Büyükelçiliği. “El Sector Textil Y Confección En Brasil.” Exportemos. Rio de Janeiro’daki İspanya Büyükelçiliği, January 2005. https://boletines.exportemos.pe/recursos/boletin/25254.pdf.
Justicia Electoral. “Elecciones Complementarias 2023.” Justicia Electoral, 2023. https://tsje.gov.py/elecciones-complementarias-2023.html.
Koç, Engin. “COVİD-19 Krizinin Diplomasiye Etkisi ve Uluslararası Sistem’de Artan Belirsizlikler.” Uluslararası İlişkiler ve Diplomasi 4, no. 1 (April 20, 2021). https://doi.org/10.51763/uid.867518.
Larrosa, Armando Gimenez. “Mercado Laboral En Paraguay: 10 Problemas Principales Del Empleo.” La Nación, July 11, 2022. https://www.lanacion.com.py/negocios/2022/07/11/conozca-los-10-problemas-que-se-presentan-en-el-empleo-local/.
Lucantonio, Fabio, José Sosa, and Roberto G. Aiello. “Sector de Energía En Paraguay.” InterAmerican Development. Paraguay: Banco Interamericano de Desarrollo, April 2022. https://publications.iadb.org/publications/spanish/viewer/Breve-resena-del-sector-de-energia-en-Paraguay.pdf.
Masi, Fernando, and Dionisio Borda. “Paraguay. Estancamiento Económico Y Desgaste Político En Los Años Del MERCOSUR.” In Realidades Nacionales Comparadas. Buenos Aires: Fundación OSDE, edited by OSDE. Argentina: Fundación OSDE, 2002. https://biblioteca.clacso.edu.ar/Paraguay/cadep/20160721054607/6.pdf.
MEC. “Perfil Del País Del Paraguay.” Ministerio de Educación y Ciencias, 2020. https://aprendizaje.mec.edu.py/dw-%20recursos/system/materiales_academicos/materiales/000/001/831/original/Historia_y_Geografia_1%C2%B0_curso_Plan_Com%C3%BAn_20_de_mayo.pdf.
MERCOSUR. “MERCOSUR Ülkeleri.” MERCOSUR, 2023. https://www.mercosur.int/quienes-somos/paises-del-mercosur/.
MFA. “Koronavirüs Salgını Ile Mücadele Kapsamında Alınan Tedbirlere Ilişkin Yurt Dışındaki Vatandaşlarımıza Yönelik Duyuru. .” Republic of Türkiye Ministry of Foreign Affairs, March 14, 2020. https://www.mfa.gov.tr/koronavirus-salgini-ile-mucadele-14-3-2020.tr.mfa.
MFA. “Paraguay’ın Ekonomisi” Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı, 2023. https://www.mfa.gov.tr/paraguay-ekonomisi.tr.mfa.
Montt, Guillermo, Gustavo Setrini, and Lucas Arce. “Barreras a La Formalización Del Trabajo En Paraguay: Análisis Cualitativo de Las Percepciones de Trabajadores Y Empleadores.” Ministerio de Trabajo, Empleo Y Seguridad Social. Paraguay: Organización Internacional del Trabajo, 2021. https://www.mtess.gov.py/.
MRE. “El Perfil Del País.” Embassy of Paraguay in Peru, 2023. https://www.mre.gov.py/Embapar-peru/index.php/el-paraguay/perfil-pais.
MRE. “Foro Invest in Paraguay.” Ministerio de Relaciones Exteriores del Paraguay, 2022. https://www.mre.gov.py/ny/index.php/noticias/foro-invest-paraguay.
OECD. “Multi-Dimensional Review of Paraguay.” OECD Development Pathways, 2017. https://www.oecd-ilibrary.org/sites/9789264301900-7-en/index.html?itemId=/content/component/9789264301900-7-en.
Paraguay Büyükelçiliği. “Türkiye’deki Paraguay Büyükelçiliği Resmi Facebook Sayfası.” Paraguay Büyükelçiliği Resmi Facebook Sayfası, 2023. https://www.facebook.com/Embaparturquia/.
Paraguay Büyükelçiliği. “Paraguay Dışişleri Bakanlığı Türkiye Nezdindeki Paraguay Büyükelçiliği.” Ministerio de Relaciones Exteriores, 2023. https://www.mre.gov.py/Embapar-turquia/.
PYTSOD. “Paraguay Sanayi ve Ticaret Odası Derneği,” 2022. https://www.pytsod.org/duyurular.
Silver, Caleb. “The Top 25 Economies in the World.” Investopedia, September 20, 2023. https://www.investopedia.com/insights/worlds-top-economies/#toc-%20%20measuring-gdp.
SSME, Caleb. “Energía Solar y Eólica en Paraguay” Ministerio de Obras Públicas y Comunicaciones Viceministro de Minas y Energía, 2013. https://www.ssme.gov.py/vmme/index.php?option=com_content&view=article&id=1629&Itemid=766.
Statista. “Evolución Anual de La Tasa de Inflación En Paraguay Desde 2015 Hasta 2027.” Statista, 2023. https://es.statista.com/estadisticas/1190104/tasa-de-inflacion-paraguay.
T.C. Cumhurbaşkanlığı. “Sayın Cumhurbaşkanımızın Arjantin, Paraguay ve Venezuela Ziyaretlerine İlişkin Basın Açıklaması.” T.C. Cumhurbaşkanlığı, 2018. https://www.tccb.gov.tr/basin-aciklamalari/365/99812/sayin-cumhurbaskanimizin-arjantin-paraguay-ve-venezuela-ziyaretlerine-iliskin-basin-aciklamasi.
T.C. Dışişleri Bakanlığı. “Türkiye´nin Latin Amerika ve Karayiplere Yönelik Politikası ve Bölge Ülkeleri Ile İlişkileri.” T.C. Dışişleri Bakanlığı, 2022. https://www.mfa.gov.tr/i_-turkiye_nin-latin-amerika-ve-karayiplere-yonelik-politikasi-ve-bolge-ulkeleri-ile-iliskileri.tr.mfa.
T.C. Dışişleri Bakanlığı. “Türkiye - Paraguay Siyasi İlişkileri.” Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı, Ocak 21, 2023. https://www.mfa.gov.tr/turkiye-paraguay-siyasi-iliskileri.tr.mfa.
T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı. “Dana Eti. Tarım Ürünleri Piyasaları.” T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı, 2021. https://arastirma.tarimorman.gov.tr/tepge/Belgeler/PDF%20Tar%C4%B1m%20%C3%9Cr%C3%BCnleri%20Piyasalar%C4%B1/2021-Ocak%20Tar%C4%B1m%20%C3%9Cr%C3%BCnleri%20Raporu/Dana%20eti,Ocak-2021,%20Tar%C4%B1m%20%C3%9Cr%C3%BCnleri%20Piyasa%20Raporu.pdf.
T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı. “Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü.” T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı, 2023. https://www.tarimorman.gov.tr/GKGM/Menu/5/Yoneticilerimiz.
T.C. Ticaret Bakanlığı. “Paraguay Ülke Profili.” T.C. Ticaret Bakanlığı, 2023. https://ticaret.gov.tr/data/5f0c3aab13b8761f08aa4085/Paraguay%20%C3%9Clke%20Profili-2023.pdf.
TİKA. “TİKA Koordinatörlükler.” T.C. Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı, 2023. https://www.tika.gov.tr/tr/koordinatorlukler.
Trading Economics. “Türkiye exports to Paraguay.” Trading Economics, 2023. https://tradingeconomics.com/turkey/exports/paraguay.
UNDP. “Paraguay: Impactos Económıcos Y Socıales de La Sequía.” United Nations Development Programme. United Nations Development Programme, September 23, 2022. https://www.undp.org/es/paraguay/publicaciones/paraguay-impactos-economicos-y-sociales-de-la-sequia.
UNEPI. “Industria Del Algodón, Textiles Y Confecciones de Algodón.” Unidad Técnica de Estudios Para La İndustría, July 2008. https://www.mic.gov.py/mic/w/industria/deei/pdf/Perfil_Sect/AlgTextil_confec.pdf.
WorldData. “Indicator Economy in Paraguay.” WorldData, 2022. https://www.worlddata.info/america/paraguay/economy.php.
WITS. “Paraguay Trade Statics.” World Integrated Trade Solution, 2022. https://wits.worldbank.org/CountryProfile/en/PRY.
Yetim, Mustafa. “Liberal Temelde Kurumsallaşan Türkiye-Latin Amerika İlişkileri.” Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 19, no. 1 (March 21, 2019): 167–78. https://doi.org/10.18037/ausbd.550257.
İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2024 Ali Caner İncesu

Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
Creative Commons 4.0 CC-BY Lisansı ile bunları yapmakta özgürsünüz:
- Paylaş — eseri her ortam veya formatta kopyalayabilir ve yeniden dağıtabilirsiniz.
- Uyarla — karıştır, aktar ve mevcut eserin üzerine inşa et
her türlü amaç için, ticari amaç da dahil
Bu lisans Özgür Kültürel Çalışmalar için geçerlidir.
Lisans şartlarını yerine getirdiğiniz sürece, lisans sahibi bu özgürlükleri (belirtilen hakları) iptal edemez.
Aşağıdaki şartlar altında:
- Atıf — uygun referans vermeli, lisansa bağlantı sağlamalı ve değişiklik yapıldıysa bilgi vermelisiniz. Bunları uygun bir şekilde yerine getirebilirsiniz fakat bu, lisans sahibinin sizi ve kullanım şeklinizi onayladığını göstermez.
- Ek sınırlamalar yoktur — Lisansın sağladığı izinlerin kullanımını kanunen kısıtlayacak yasal koşullar ya da teknolojik önlemler uygulayamazsınız.
Uyarılar:
Kamu malı malzeme statüsü var ise ya da kullanımınız istisnalar veya kısıtlar kapsamında izin verilen bir durum ise lisansa uymak zorunda değilsiniz.
Garanti verilmez. Lisans kullanım amacınıza uygun tüm izinleri sağlamayabilir. Mesela, tanınırlık, gizlilik veya manevi haklar gibi haklar kullanıma sınır getirebilir.


Bizi Twitter'da takip edin.
